Дзяржаўны манапаліст пастаўляе інвалідам непрыстасаваныя вазкі
Выязджаючы за мяжу, беларусы здзіўляюцца вялікай колькасці людзей у інвалідных вазочках - на вуліцах, у кавярнях, банках, крамах і нават на экскурсіях ля Ніягарскага вадаcпаду. Чаму у нашай публічнай прасторы цяжка ўбачыць непаўнаспраўнага?
На сайце манапаліста, які вырабляе і сэртыфікуе інвалідныя вазочкі ў Беларусі, у каталогу прадукцыі кідаецца ў вочы “Вазок інвалідны дзіцячы для прагулак” (ад 29 кг). Выраблены са сталёвай трубы. У каталогу маскоўскага прадстаўніцтва нямецкай фірмы “Otto Bock”: вазок для дзяцей і падлеткаў “Start Junior” - 13, 5 кг.
У краіне 512 тыс. інвалідаў, у тым ліку каля 15 тыс. інвалідаў на вазочках. 50% інвалідаў 1-ай групы жывуць за мяжой нястачы. Многія дзесяцігоддзямі не выходзяць з дому, нярэдкія выпадкі, калі яны паміраюць у 25-28 год. Аднак сабесы і манапаліст, які атрымлівае грошы з бюджэту для вытворчасці, сэртыфікацыі і размеркавання вазочкаў, лічаць, што сітуацыя някепская.
Карэспандэнтка РэгіёнаўBY Дар’я Ліс паразмаўляла з Сяргеем Драздоўскім, лідэрам нацыянальнай Асацыяцыі інвалідаў-калясачнікаў.
Дар'я Ліс: – Летась парламент прыняў у першым чытанні папраўкі ў Закон аб сацыяльнай рэабілітацыі інвалідаў. Ваш каментарый?
Сяргей Драздоўскі: – Закон дэкларатыўны і не выконваецца. Зірніце на артыкул 1 Закона: “Дыскрымінацыя інвалідаў забараняецца і пераследуецца па законе”. Дзе ж санкцыі за дыскрымінацыю інвалідаў? Якія артыкулы крымінальнага, адміністратыўнага кодэксу іх рэгламентуюць? Няма іх. Грамадскае аб’яднанне “Беларускае таварыства інвалідаў” адзначае зніжэнне ўзроўню жыцця інвалідаў. “Упарадкаванне” ільгот у 2007 г. і адмова дзяржавы ад гарантый інвалідам з парушэннем апорна-рухальнага апарату ў выдачы спецаўтамабіляў, пратэзаў проста знішчае шанцы на інтэграцыю ў грамадства. Перад падрыхтоўкай новай рэдакцыі закона БелТІ прапаноўвала правесці шырокае даследванне становішча інвалідаў, потым парламенцкія слуханні і ўжо потым – фармаванне палітыкі ў адносінах да інвалідаў. Нас не пачулі і не падтрымалі.
Дар'я Ліс: – Я чула пра вашыя «шведскія зборы». Што гэта такое?
Сяргей Драздоўскі: – З 1999 г. мы праводзім лагеры-семінары для інвалідаў-вазочнікаў. Мэта - навучыць чалавека жыць на вазочку, пераадольваць бар’еры. Вучаць інструктары, якія самі жывуць на вазочку. Наш праект спачатку працаваў дзякуючы шведскай дабрачыннай арганізацыі “Rekryteringsgruppen”. Пры іх у нас ніколі не было цяжкасцяў з атрыманнем вазочкаў актыўнага тыпу, але мы вырашылі працаваць самастойна: нельга ж пастаянна выкарыстоўваць дапамогу сяброў. І пачаліся праблемы. Напачатку была надзея на супрацоўніцтва дзяржавы (у выглядзе Міністэрства працы і сацыяльнай абароны), нашай асацыяцыі і прадпрыемства ТДА “Гама”, якое занялося вытворчасцю вазочкаў актыўнага тыпу “Гепард” (аналаг шведскай “Пантэры”). Апошні час зборы праводзіліся на базе санаторыя “Беразіно” (у Барысаве), за дзяржаўныя грошы набываліся пуцёўкі, аплочваліся (з вялікімі цяжкасцямі і несвоечасова) вазочкі. Тым не менш, праца ішла.
Дар'я Ліс: – Апошні раз вы ладзілі зборы летам 2007-га?
Сяргей Драздоўскі: – Так, тады нас моцна падвялі. Увесь год правядзенне лагера было пад пытаннем. Урэшце аплацілі 30 пуцёвак, але вазочкаў актыўнага тыпу не далі. Такія вазочкі лёгкія і мабільныя, у іх рэгулюецца спінка, падножка. “Гама” ўжо не супрацоўнічала з намі: яны стаміліся ад заўсёдных праблем з аплатай працы, з фінансаваннем. Мы пачалі супрацоўнічаць з РУП “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр”. Напачатку яны абяцалі спраектаваць і выпусціць сучасны вазок. Дзяржава выдаткавала ім па 500 долараў за адзін вазок. У самы апошні момант, у жніўні, нам прывезлі вазкі невядомага паходжання, без апазнавальных знакаў, якія не адпавядаюць патрабаванням здаровага розуму і вызначэнню “вазок актыўнага тыпу”. На такім вазку можна займацца баскетболам, валейболам, але немагчыма перамяшчацца самастойна. Курсанты адмовіліся прымаць гэтую “тэхніку”, хоць прадстаўнікі пратэзнага завода пераконвалі, што “вазочкі добрыя”. Канструктар, дарэчы, адмовіўся праехаць на сваім “дзецішчы”. Зборы актыўнай рэабілітацыі без актыўных вазкоў – парадокс, але мы рабілі ўсё, што маглі. Інструктары давалі свае вазкі курсантам, каб тыя хоць крыху навучыліся імі карыстацца.
Дар'я Ліс: – Чаму, на Вашую думку, не прыслухоўваюцца да патрэбаў непаўнаспраўных і не могуць наладзіць вытворчасць неабходнай тэхнікі?
Сяргей Драздоўскі: – Ёсць манапаліст - Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр”, і ён абсалютна не зацікаўлены ў канкурэнцыі. Міжтым, у Літве вазочкі выпускаюць 4 вытворцы, ва Украіне – таксама 4. У планах манапаліста – засваенне бюджэтных сродкаў і правядзенне сваіх “збораў". Як яны зробяць гэта ў стацыянары, дзе на 30 чалавек - адзін туалет і ванны пакой? Пры тым, што вазочніку неабходны душ некалькі разоў на дзень. Дапамога валанцёраў (у адрозненне ад нашага праекта) не прадугледжаная. Тым не менш зборы на базе РУП “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр” праводзяцца: пяць дзён некалькі разоў на год. Г.зв. курсы язды на вазочку пры дапамозе інструктара-вазочніка.
На нейкім этапе мы ўдзельнічалі ў стварэнні беларускай каляскі актыўнага тыпу, але потым нашы заўвагі і прапановы адрынулі. Вазочнікі едуць на зборы РУП “БПААДЦ” і атрымліваюць непрыстасаваны вазок, якім не умеюць карыстацца і спрабуюць прадаць. Чаму пры вытворчасці вазочкаў актыўнага тыпу гэтае прадпрыемства не ўлічвае пажаданні, патрэбы і правы спажыўцоў? Чаму яны не чуюць нас? Арганізацыі-манапалісту, якая атрымлівае грошы з бюджэту, займаецца вытворчасцю калясак, іх сертыфікацыяй і размеркаваннем па сабесах, інваліды толькі замінаюць.
Але! У такім стаўленні ў нашай краіне да інвалідаў вінаваты і самі інваліды – іх пасіўнасць і нежаданне бараніць свае правы. Многія з іх спадзяюцца, што ціхенька пасядзяць дома, а іншыя, больш актыўныя і рашучыя, вырашаць агульныя праблемы. У травеньскім мітынгу 2007 г. удзельнічала толькі 70 чалавек. Людзі большага баяцца выходзіць на вуліцу. Баяцца новых праблем.
У свой час вазочнікі Польшчы вымушаны былі перакрываць трасы, каб да іх выйшаў прэм’ер-міністр. І ў нас становіцца зразумела, што працэс перамоў вычарпаны, – застаецца вуліца, мітынг.
Даведка: Сяргей Драздоўскі - кіраўнік Цэнтральнай Рады ГА “Рэспубліканская асацыяцыя інвалідаў-калясачнікаў”, якое мае 700 сяброў і 14 рэгіянальных структур.
Нарадзіўся 24 лістапада 1973 г. Атрымаў траўму пазваночніка ў 1996 г.
Скончыў БДТУ і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце РБ.
Колькасць грамадзянаў з абмежаваннем у руху прыкладна аднолькавая ва ўсіх краінах. Усюды інвалідам давялося доўга змагацца за свае правы. Гэтак, вясной 1975 г. у ЗША інваліды захапілі федэральныя будынкі і зладзілі там сядзячыя забастоўкі – пакуль міністр аховы здароўя не згадзіўся на іх патрабаванні. Пратэстоўнікі патрабавалі законаў, якія далі б ім рэальнае права на працу, адукацыю і свабоднае перамяшчэнне. У 1990 г. Кангрэс прыняў заканадаўчы акт, што акрэсліў прававы статус амерыканскіх грамадзян з поўнай або частковай інваліднасцю (Americans with Disabilities Act, ADA) і гарантаваў ім вольны доступ у публічныя месцы (грамадскі транспарт, кавярні, рэстарацыі, офісы, універсітэты, суды, спартыўныя залы).
Здымкі з Naviny.by
На сайце манапаліста, які вырабляе і сэртыфікуе інвалідныя вазочкі ў Беларусі, у каталогу прадукцыі кідаецца ў вочы “Вазок інвалідны дзіцячы для прагулак” (ад 29 кг). Выраблены са сталёвай трубы. У каталогу маскоўскага прадстаўніцтва нямецкай фірмы “Otto Bock”: вазок для дзяцей і падлеткаў “Start Junior” - 13, 5 кг.
У краіне 512 тыс. інвалідаў, у тым ліку каля 15 тыс. інвалідаў на вазочках. 50% інвалідаў 1-ай групы жывуць за мяжой нястачы. Многія дзесяцігоддзямі не выходзяць з дому, нярэдкія выпадкі, калі яны паміраюць у 25-28 год. Аднак сабесы і манапаліст, які атрымлівае грошы з бюджэту для вытворчасці, сэртыфікацыі і размеркавання вазочкаў, лічаць, што сітуацыя някепская.
Карэспандэнтка РэгіёнаўBY Дар’я Ліс паразмаўляла з Сяргеем Драздоўскім, лідэрам нацыянальнай Асацыяцыі інвалідаў-калясачнікаў.
Дар'я Ліс: – Летась парламент прыняў у першым чытанні папраўкі ў Закон аб сацыяльнай рэабілітацыі інвалідаў. Ваш каментарый?
Сяргей Драздоўскі: – Закон дэкларатыўны і не выконваецца. Зірніце на артыкул 1 Закона: “Дыскрымінацыя інвалідаў забараняецца і пераследуецца па законе”. Дзе ж санкцыі за дыскрымінацыю інвалідаў? Якія артыкулы крымінальнага, адміністратыўнага кодэксу іх рэгламентуюць? Няма іх. Грамадскае аб’яднанне “Беларускае таварыства інвалідаў” адзначае зніжэнне ўзроўню жыцця інвалідаў. “Упарадкаванне” ільгот у 2007 г. і адмова дзяржавы ад гарантый інвалідам з парушэннем апорна-рухальнага апарату ў выдачы спецаўтамабіляў, пратэзаў проста знішчае шанцы на інтэграцыю ў грамадства. Перад падрыхтоўкай новай рэдакцыі закона БелТІ прапаноўвала правесці шырокае даследванне становішча інвалідаў, потым парламенцкія слуханні і ўжо потым – фармаванне палітыкі ў адносінах да інвалідаў. Нас не пачулі і не падтрымалі.
Дар'я Ліс: – Я чула пра вашыя «шведскія зборы». Што гэта такое?
Сяргей Драздоўскі: – З 1999 г. мы праводзім лагеры-семінары для інвалідаў-вазочнікаў. Мэта - навучыць чалавека жыць на вазочку, пераадольваць бар’еры. Вучаць інструктары, якія самі жывуць на вазочку. Наш праект спачатку працаваў дзякуючы шведскай дабрачыннай арганізацыі “Rekryteringsgruppen”. Пры іх у нас ніколі не было цяжкасцяў з атрыманнем вазочкаў актыўнага тыпу, але мы вырашылі працаваць самастойна: нельга ж пастаянна выкарыстоўваць дапамогу сяброў. І пачаліся праблемы. Напачатку была надзея на супрацоўніцтва дзяржавы (у выглядзе Міністэрства працы і сацыяльнай абароны), нашай асацыяцыі і прадпрыемства ТДА “Гама”, якое занялося вытворчасцю вазочкаў актыўнага тыпу “Гепард” (аналаг шведскай “Пантэры”). Апошні час зборы праводзіліся на базе санаторыя “Беразіно” (у Барысаве), за дзяржаўныя грошы набываліся пуцёўкі, аплочваліся (з вялікімі цяжкасцямі і несвоечасова) вазочкі. Тым не менш, праца ішла.
Дар'я Ліс: – Апошні раз вы ладзілі зборы летам 2007-га?
Сяргей Драздоўскі: – Так, тады нас моцна падвялі. Увесь год правядзенне лагера было пад пытаннем. Урэшце аплацілі 30 пуцёвак, але вазочкаў актыўнага тыпу не далі. Такія вазочкі лёгкія і мабільныя, у іх рэгулюецца спінка, падножка. “Гама” ўжо не супрацоўнічала з намі: яны стаміліся ад заўсёдных праблем з аплатай працы, з фінансаваннем. Мы пачалі супрацоўнічаць з РУП “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр”. Напачатку яны абяцалі спраектаваць і выпусціць сучасны вазок. Дзяржава выдаткавала ім па 500 долараў за адзін вазок. У самы апошні момант, у жніўні, нам прывезлі вазкі невядомага паходжання, без апазнавальных знакаў, якія не адпавядаюць патрабаванням здаровага розуму і вызначэнню “вазок актыўнага тыпу”. На такім вазку можна займацца баскетболам, валейболам, але немагчыма перамяшчацца самастойна. Курсанты адмовіліся прымаць гэтую “тэхніку”, хоць прадстаўнікі пратэзнага завода пераконвалі, што “вазочкі добрыя”. Канструктар, дарэчы, адмовіўся праехаць на сваім “дзецішчы”. Зборы актыўнай рэабілітацыі без актыўных вазкоў – парадокс, але мы рабілі ўсё, што маглі. Інструктары давалі свае вазкі курсантам, каб тыя хоць крыху навучыліся імі карыстацца.
Дар'я Ліс: – Чаму, на Вашую думку, не прыслухоўваюцца да патрэбаў непаўнаспраўных і не могуць наладзіць вытворчасць неабходнай тэхнікі?
Сяргей Драздоўскі: – Ёсць манапаліст - Рэспубліканскае унітарнае прадпрыемства “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр”, і ён абсалютна не зацікаўлены ў канкурэнцыі. Міжтым, у Літве вазочкі выпускаюць 4 вытворцы, ва Украіне – таксама 4. У планах манапаліста – засваенне бюджэтных сродкаў і правядзенне сваіх “збораў". Як яны зробяць гэта ў стацыянары, дзе на 30 чалавек - адзін туалет і ванны пакой? Пры тым, што вазочніку неабходны душ некалькі разоў на дзень. Дапамога валанцёраў (у адрозненне ад нашага праекта) не прадугледжаная. Тым не менш зборы на базе РУП “Беларускі пратэзна-артапедычны аднаўленчы цэнтр” праводзяцца: пяць дзён некалькі разоў на год. Г.зв. курсы язды на вазочку пры дапамозе інструктара-вазочніка.
На нейкім этапе мы ўдзельнічалі ў стварэнні беларускай каляскі актыўнага тыпу, але потым нашы заўвагі і прапановы адрынулі. Вазочнікі едуць на зборы РУП “БПААДЦ” і атрымліваюць непрыстасаваны вазок, якім не умеюць карыстацца і спрабуюць прадаць. Чаму пры вытворчасці вазочкаў актыўнага тыпу гэтае прадпрыемства не ўлічвае пажаданні, патрэбы і правы спажыўцоў? Чаму яны не чуюць нас? Арганізацыі-манапалісту, якая атрымлівае грошы з бюджэту, займаецца вытворчасцю калясак, іх сертыфікацыяй і размеркаваннем па сабесах, інваліды толькі замінаюць.
Але! У такім стаўленні ў нашай краіне да інвалідаў вінаваты і самі інваліды – іх пасіўнасць і нежаданне бараніць свае правы. Многія з іх спадзяюцца, што ціхенька пасядзяць дома, а іншыя, больш актыўныя і рашучыя, вырашаць агульныя праблемы. У травеньскім мітынгу 2007 г. удзельнічала толькі 70 чалавек. Людзі большага баяцца выходзіць на вуліцу. Баяцца новых праблем.
У свой час вазочнікі Польшчы вымушаны былі перакрываць трасы, каб да іх выйшаў прэм’ер-міністр. І ў нас становіцца зразумела, што працэс перамоў вычарпаны, – застаецца вуліца, мітынг.
Даведка: Сяргей Драздоўскі - кіраўнік Цэнтральнай Рады ГА “Рэспубліканская асацыяцыя інвалідаў-калясачнікаў”, якое мае 700 сяброў і 14 рэгіянальных структур.
Нарадзіўся 24 лістапада 1973 г. Атрымаў траўму пазваночніка ў 1996 г.
Скончыў БДТУ і Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце РБ.
Колькасць грамадзянаў з абмежаваннем у руху прыкладна аднолькавая ва ўсіх краінах. Усюды інвалідам давялося доўга змагацца за свае правы. Гэтак, вясной 1975 г. у ЗША інваліды захапілі федэральныя будынкі і зладзілі там сядзячыя забастоўкі – пакуль міністр аховы здароўя не згадзіўся на іх патрабаванні. Пратэстоўнікі патрабавалі законаў, якія далі б ім рэальнае права на працу, адукацыю і свабоднае перамяшчэнне. У 1990 г. Кангрэс прыняў заканадаўчы акт, што акрэсліў прававы статус амерыканскіх грамадзян з поўнай або частковай інваліднасцю (Americans with Disabilities Act, ADA) і гарантаваў ім вольны доступ у публічныя месцы (грамадскі транспарт, кавярні, рэстарацыі, офісы, універсітэты, суды, спартыўныя залы).
Здымкі з Naviny.by
