Депортированный норвежский писатель: "В вашем аэропорту я спал на полу"

Делегация из четырех членов норвежского и датского ПЕН-центров должна была в Минске встретиться с белорусскими коллегами, журналистами и издателями. Поскольку в Норвегии и Дании наших посольств нет, писатели должны были получить визу по прилету в минский аэропорт.

Рассказывает Артур, который должен был помогать скандинавским гостям с переводом.

Артур: "Их самолет прилетел в час ночи. В два часа мне позвонил водитель, который должен был их встречать, и сообщил, что у наших друзей какие-то проблемы с въездом в Беларусь. Тогда я позвонил пограничникам, меня сразу начали спрашивать, кто я такой, чем я занимаюсь, кто их будет встречать в Беларуси, кто меня пригласил им переводить и так далее. Я не хотел объяснять белорусским пограничникам ничего — и поэтому попрощался. А через полчаса я позвонил Карлу Иверсону — и он сказал, что их в Беларусь не пустили".

Со скандинавских писателей взяли 360 евро за 4 визы. Однако после этого их решили отправить обратным рейсом, отказав в визах.

Делегация состояла из четырех человек — Уильяма Нюгарда, Нильса-Ивара Ларсона, Тригве Ослюнда и Карла Мортон Иверсона.

Нильс-Ивар Ларсон

Тригве Ослюнд

Уильям Нюгард

 

"Вы знаете, я был очень раздражен и утомлен, — вспоминает Карл Мортон Иверсон. Это было драматично, что сотрудник взял у нас 360 евро без всяких объяснений, хотя знал, что не даст нам визы! Когда у вас просят деньги на визу, вы абсолютно уверены, что получите визу! Но когда через 20 минут приходит леди, которая берет паспорт и исчезает, вы понимаете, что это здесь не сработает".

 

Карл Мортон Иверсон

Карл Мортон Иверсон — единственный из делегации, кто был в Беларуси раньше. После этого он рассказал норвежцам об увиденном и понял, что больше его сюда как официальное лицо не пустят. Поэтому решил попробовать приехать как турист.

Пока шла суета с паспортами, писателей водили из одного конца аэропорта в другой: одному стало плохо с сердцем.

Карл Мортон Иверсон: "Он попросил воды, женщина не поняла. Тогда он сказал, что ему нужен доктор. Она позвонила врачу. Врач захотела осмотреть нашего коллегу, но он только хотел воды! А затем врач и та женщина, которая нас охраняла, стали на нас кричать и ругаться".

Когда писателям сообщили, что визит в Беларусь отменяется, они решили хоть немного поспать до обратного самолета. Однако никаких условий для этого не было.

Как выглядит минский аэропорт с улицы, норвежцы так и не увидели

Карл Мортон Иверсон: "Там были только пластиковые стулья... У нас не было воды, еды, там не работал ни один киоск... На пластиковых креслах спать совсем неудобно, поэтому мне пришлось спать вообще на полу..."

В результате скандинавов выслали ближайшими самолетами. По возвращении писатели сразу начали распространять информацию о случившемся, комментарий у них сразу взяла крупнейшая норвежская газета.

Дэпартаваны нарвежскі пісьменнік: “У вашым аэрапорце я спаў на падлозе”

Чатырох скандынаўскіх літаратараў учора ўначы не ўпусцілі ў Беларусь – перад гэтым узяўшы 360 еўра за візы. Аднаму стала дрэнна з сэрцам.

 

Дэлегацыя з чатырох сябраў Нарвежскага і Дацкага ПЭН-цэнтраў (пісьменніцкіх арганізацый) мусіла ў Беларусі сустрэцца з сябрамі неафіцыйнага Саюза пісьменнікаў, Беларускай асацыяцыі журналістаў і Беларускага ПЭН-цэнтра. Паколькі ў Нарвегіі і Даніі няма беларускіх амбасадаў – пісьменнікі мусілі атрымаць візу па прылёце ў мінскі аэрапорт. Але не атрамалі.

 

Распавядае спадар Артур, які мусіў дапамагаць скандынаўскім гасцям з перакладам.

 

Артур: “Іх самалёт прыляцеў у гадзіну ночы. У дзве гадзіны мне патэлефанаваў кіроўца, які мусіў іх сустракаць – і паведаміў, што ў нашых сяброў нейкія праблемы з уездам у Беларусь. Тады я патэлефанаваў памежнікам, мяне адразу пачалі пытаць, хто я такі, чым я займаюся, хто іх будзе сустракаць у Беларусі, хто мяне запрасіў ім перакладаць і гэтак далей. Я не хацеў тлумачыць беларускім памежнікам нічога – і таму развітаўся. А праз паўгадзіны я патэлефанаваў Карлу Івэрсану – і ён сказаў, што іх у Беларусь не пусцілі”.

 

Дэлегацыя складалася з чатырох чалавек -- Уільяма Нюгарда, Нільса-Івара Ларсана, Трыгве Ослюнда і Карла Мортана Івэрсана. Мы патэлефанавалі ў Осла спадару Карлу Мортану Івэрсану, адказнаму сакратару Нарвежскага ПЭН-цэнтра.

 

Карл Мортан Івэрсан: “Вы ведаеце, я быў вельмі раздражнёны і стомлены… Гэта было драматычна, што супрацоўнік ўзяў у нас 360 еўра без усялякіх тлумачэнняў, хаця ведаў, што не дасць нам візы! Калі ў вас просяць грошы на візу, вы абсалютна ўпэўненыя, што атрымаеце візу! Але калі праз 20 хвілін прыходзіць лэдзі, якая бярэ пашпарт і знікае, вы разумееце, што гэта тут не спрацуе”.

 

Пакуль ішла мітусня, пісьменнікаў вадзілі з аднаго канца аэрапорта ў другі – аднаму стала дрэнна з сэрцам.

 

Карл Мортан Івэрсан: “Ён папрасіў вады, жанчына не зразумела. Тады ён сказаў, што яму трэба “доктар”. Яна патэлефанавала лекару. Лекарка захацела агледзець нашага калегу, але ён толькі хацеў вады! А пасля лекарка і тая жанчына, што нас ахоўвала, пачалі на нас крычаць і сварыцца”.

 

Калі пісьменнікам паведамілі, што візіт у Беларусь адмяняецца, яны вырашылі хоць крыху паспаць да зваротнага самалёта. Аднак ніякіх умоваў для гэтага не было.

 

Карл Мортан Івэрсан: “Там былі толькі пластыкавыя крэслы… У нас не было вады, ежы, там не працаваў ніводзін шапік… На пластыкавых крэслах спаць зусім нязручна, таму мне давялося спаць увогуле на падлозе...”

 

У выніку скандынаваў выслалі бліжэйшымі самалётамі.

 

Артур: “Цягам ночы іх адправілі спадарожнымі самалётамі з перасадкамі ў накірунку дома – дзякуй Богу, хоць за гэта грошы не ўзялі. А іх зваротныя квіткі прапалі…” 

 

Па вяртанні пісьменнікі адразу пачалі распаўсюджваць інфармацыю пра здарэнне – каментар у іх адразу узяла найбуйнейшая нарвежская газета.

 

Карл Мортан Івэрсан: Гэты выпадак атрымаў асвятленне ў нарвежскіх СМІ.  Пасля невялічкіх артыкулаў у друкаваных і інэрнэт-СМІ былі званкі з радыё. Я яшчэ нічога не бачыў у міжнародных медыя, але я толькі нядаўна разаслаў ім інфармацыю”. 

 

У разасланым рэлізе было сказана, што памежнікі дачапіліся да фармулёўкі візы. Маўляў, нарвежцы запісаліся звычайнмі турыстамі, а едуць па справах. Чаму так сталася?

 

Артур: “З гэтай дэлегацыі толькі адзін чалавек, Карл Івэрсан, з якім мы толькі што размаўлялі, быў у Беларусі раней – на запрашэнне адной нашай грамадскай арганізацыі. Але пасля таго візіту ён зразумеў, што другі раз зможа патрапіць у Беларусь толькі як турыст. Таму ён звярнуўся па візу як звычайны турыст”.