Вясёлае развітанне з савецкім мінулым

Новая кніга Вінцэся Мудрова “Альбом сямейны” выйшла ў серыі “Бібліятэка Свабоды. XXI стагоддзе”. Аўтар ствараў яе пяць месяцаў — роўна столькі, колькі гучала ягоная радыёперадача “Летні альбом”.

Нягледзячы на невялікі памер у 200 старонак, кнігу ўжо называюць энцыклапедыяй савецкага часу. Яна разбітая на пяць частак, ці на пяць відаў фотаздымкаў з сямейнага альбому.


На гэтых фотаздымках — людзі, а часцей прадметы, знакавыя для савецкага часу. Кніга стварае ўражанне фотаальбому, хоць сапраўдных фотаздымкаў там бадай што і ёсць пяць, астатняе — гісторыі, здарэнні, развагі, іронія.


Аляксандр Лукашук, што напісаў прадмову да “Альбома сямейнага”, распавядае пра вынікі суіснавання Мудрова і СССР.


Аляксандр Лукашук: “Савецкі Саюз напружыўся — і запусціў у космас Юрыя Гагарына. Потым напружыўся яшчэ раз — і выйграў бронзавы медаль на чэмпіянаце свету.


Потым Савецкі Саюз пабачыў, што Вінцэсь Мудроў носіць доўгія валасы, жуе жуйку, слухае нейкую дзіўную музыку. І Савецкі Саюз захацеў, каб Вінцэсь Мудроў перастаў слухаць гэту музыку, перастаў насіць доўгія валасы і пастрыгся.


І стаў напружвацца яшчэ больш і больш, каб падстрыгчы Мудрова. Мы ўсе ведаем, чым скончылася справа: мы маем Вінцэся Мудрова, а дзе той Савецкі Саюз?”


Кніга “Альбом сямейны” напісаная зразумелай мовай пра зразумелыя рэчы, невялікая, яе можна чытаць з любога месца. Яна адпавядае сваёй назве: яе, хутчэй за ўсё, будуць чытаць з тымі ж мэтамі, з якімі гартаюць фотаальбом. Сам аўтар ставіць мэту больш шырокую.


Вінцэсь Мудроў: “Галоўная мэта — звярнуць увагу навачаснай моладзі беларускай на тое, чым жылі іх маці і бацькі”.


З іншага боку, ён кажа, што ягоныя чытачы — людзі, чыя маладосць прайшла ў Савецкім Саюзе, тыя, хто не можа яго не ўзгадваць. То бок, кніга выклікае ў такога чытача настальгію.


А ў чытача больш маладзейшага, новачаснага — развагі. Гаворыць літаратарка і перакладчыца Марыйка Мартысевіч.


Марыйка Мартысевіч: “Тут вельмі ўдала спалучыліся два жанры: радыёэсэ і (я б вызначыла гэта як жанр) настальгія. Я думаю, што гэты жанр вельмі прадуктыўны, і маё пакаленне гадоў праз дваццаць будзе складаць такія зборнікі, і ў іх увойдуць феномены Плошчы, 90-х гадоў і г.д.


Для нас савецкі час гэта ўжо не актуальнасць. Наша савецкае дзяцінства — хутчэй міф. І ўсё-такі савецкі час (і гэта вельмі заўважна па кніжцы “Сямейны альбом”) гэта цяпер найперш стыль”.


Многія з тых, хто ўжо чытаў кнігу, называюць яе “вясёлым развітаннем з савецкім мінулым”. Філосаф Валянцін Акудовіч пабачыў у ёй адваротнае — яго рэанімацыю.


Валянцін Акудовіч: “У Вінцэся (акрамя самых розных іншых якасцяў) ёсць вельмі рэдкі дар: адчуваць, выбіраць і абсарбаваць самае істотнае, самыя знакавыя моманты эпохі.


І таму спадар Валянцін Тарас вельмі слушна сказаў пра гэтую кнігу: “Гэта энцыклапедыя свайго часу”. Настолькі ярка, выпукла, поўна і так смачна, утульна і вабна пра гэта распавёў Вінцэсь, што я зноў закахаўся ў свой час, я зноў палюбіў сваю эпоху”.


Мінулае застаецца з людзьмі да канца жыцця. Але чым больш праходзіць часу, тым больш агульнымі робяцца ўспаміны. Такія кнігі, як “Альбом сямейны”, дапамагаюць не страціць ключавыя дробязі. Такія кнігі, па сутнасці, — сховішча нашай памяці.


Фота — litara.net