Перад стартам датэрміновага галасавання, 5 верасня, адразу два кандыдаты ад Аб’яднанай грамадзянскай партыі зняліся з выбараў. Чаму іх прадстаўнікі сыходзяць з дыстанцыі, чаму на асобных акругах дэмакраты так і не здолелі дамовіцца і не выставілі агульнага кандыдата, чаму “прызначаныя” дэпутаты — праблема агульнанацыянальнага маштабу? Каб адказаць на гэтыя і іншыя пытанні у студыю Еўрарадыё запрошаны старшыня АГП Анатоль Лябедзька.

Цалкам размову з Анатолем Лябедзькам можна паслухаць тут:

Лепшыя цытаты з размовы:

Тры кандыдаты ад АГП ужо зняліся з выбараў. Я лічу, што яны недапрацавалі на гэтай кампаніі ― з пункту гледжання эфектыўнасці. Бо калі моцны кандыдат здымаецца з выбараў, ён аблягчае задачу для ўладаў.

Мы ўжо выканалі два пункты са спісу задач на гэтую кампанію: сабралі доказы несумленнасці выбараў падчас фармавання выбарчых камісій і наяўнасці палітычнай цэнзуры ― праблемы данясення нашай праграмы да выбарцаў. Дзесяць нашых кандыдатаў прайшлі праз палітычную цэнзуру. Застаўся яшчэ адзін важны пункт ― працэдура падліку галасоў.

Шэраг кандыдатаў ад дэмакратычных арганізацый вялі кампанію фармальна: не скарысталі час выступу на радыё і тэлебачанні, не бралі ўдзелу ў дэбатах, не правялі ніводнага пікета ― ім трэба было даўно зняцца. Лепш не ўдзельнічаць, чым так дапамагаць уладам.

Мы не ходзім па калідорах, створаных Лукашэнкам, Ярмошынай, Вакульчыкам ― у нас свой сцэнарый, і мы працуем у адпаведнасці з ім. І не звяртаем увагі на шмат якія фармальнасці, якія ўлада называе парушэннем. Калі кіравацца гэтымі інструкцыямі, то не будзе ніякай камунікацыі з людзьмі.

Дзейсным дэпутатам трэба не наноў у парламент, а ў манастыр і маліцца з ранку да вечара ― прасіць прабачэння ў грамадзян Беларусі.

Сёння непапулярна пазіцыянаваць сябе як “кандыдата ад улады”. І гэта бадай што першая такая кампанія.

Шмат хто з кандыдатаў ад улады адмаўляецца браць удзел у дэбатах, адмовіліся нават ад сваіх пяціхвілінных выступаў: яны ўжо п’юць шампанскае ― яны ўжо прызначаныя дэпутаты.

Прызначаныя дэпутаты ― праблема нацыянальнага маштабу. І такія дэпутаты гавораць ад імя людзей. І, націскаючы на кнопку для галасавання, яны вызначаюць правілы і законы, па якіх жывуць мільёны.

Мы дамовіліся ў правацэнтрысцкай кааліцыі і з часткай “левых”: адзін кандыдат, агульнае пасланне, супрацоўніцтва. Але не ва ўсіх акругах такое супрацоўніцтва і такая каардынацыя ёсць.

Людзей трэба прывучыць да таго, што ўлада мусіць рэгулярна мяняцца ― укласці людзям гэта ў вушы. А не абяцаць ім адрамантаваць нейкую веладарожку.

Ва ўлады ёсць шанец, каб пашырыць прастору міжнароднай легітымнасці. Але не трэба забывацца пра пагрозу легітымнасці ўнутры краіны: вялікая колькасць людзей не прызнае гэтую кампанію як сумленную і празрыстую.

Калі ўсе рэкамендацыі БДІПЧ АБСЕ па зменах выбарчага заканадаўства будуць выкананыя, тады пачнецца сапраўдная палітыка і палітычнае жыццё ў Беларусі.

Разлічваць на нейкія фінансы ў бліжэйшай перспектыве проста не даводзіцца. А вось калі прыйдуць новыя людзі і ў іх будуць ззяць вочы, тады ёсць нейкая надзея на перамены ў Беларусі.

Фота Алеся Пілецкага