Перакручаная логіка, або Як саюзнікам у барацьбе з Лукашэнкам можа стаць сам Лукашэнка?

13/06/2026 - 13:33

Аляксандр Лукашэнка / ТАСС

— Людзі павінны разумець: магчымасцяў перазапусціць адносіны з Аляксандр Лукашэнка такім чынам, каб адбылася ўнутраная лібералізацыя, спыніліся рэпрэсіі і пачаўся хаця б частковы адыход ад Расіі, на сённяшні дзень проста няма, — лічыць эксперт Фінскага інстытута міжнародных адносін Аркадзь Мошас.

У эфіры Еўрарадыё ён разважаў пра "стакгольмскі сіндром" часткі беларускіх дэмакратычных сіл і экспертаў, а таксама пра спробы новай хвалі еўрапейскіх дыпламатаў паразмаўляць з Аляксандрам Лукашэнкам.

— Мне абсалютна незразумела, як людзі, якія на працягу дзесяцігоддзяў назіралі за дзеяннямі рэжыму — даволі блізка і ўжо ў дарослым узросце — бачылі правал папярэдніх спроб перазапуску еўрапейска-беларускіх адносін у 2008–2010 і 2015–2020 гадах, бачылі, як без ваганняў і без найменшых сумневаў Лукашэнка адмаўляецца ад любых дамоўленасцяў з Еўрапейскім саюзам у момант, калі ўзнікаюць пагрозы для рэжыму, усё роўна вяртаюцца да ідэі яшчэ адной спробы — фактычна наступання на тыя ж граблі, але ўжо ў яшчэ больш складанай геапалітычнай сітуацыі.

Я не спецыяліст па палітычнай псіхалогіі, гэта павінны тлумачыць людзі з адпаведнай адукацыяй. Але я сапраўды лічу, што гэта нагадвае стакгольмскі сіндром. Інакш мне складана гэта растлумачыць.

Логіка гэтых людзей прыводзіць да таго, што яны фактычна кажуць: саюзнікам у барацьбе з рэжымам Лукашэнкі можа стаць сам Лукашэнка. Я гэтага зразумець не магу, — разводзіць рукамі эксперт.

Але ж, дыпламатам трэба пісаць справаздачы пра выкананую працу. Адсюль і ўзнікаюць думкі пачаць размаўляць з Лукашэнкам.

— Еўрапейцы, якім таксама трэба дзейнічаць і адбівацца перад сваімі дыпламатычнымі місіямі — тымі, якія фармальна павінны быць у Мінску, але цяпер знаходзяцца ў Вільні і не маюць магчымасці працаваць у Беларусі, — пачынаюць разважаць: а можа, сапраўды яшчэ раз паспрабаваць нешта пераасэнсаваць?

То-бок адзінства ў Еўрапейскі саюз ужо сёння аслаблена. Але я пакуль не бачу падрыхтоўкі да рэальнага рашэння пра новую перазагрузку адносін з Лукашэнкам.

У такім выпадку частка палітвязняў фактычна развітаецца з надзеяй на хуткае вызваленне. Новыя людзі, хутчэй за ўсё, будуць арыштаваныя для таго, каб Лукашэнка атрымаў новыя перамоўныя рычагі, — сцвярджае Мошас.

Калі Еўропа пачне размаўляць з Лукашэнкам, то з’явіцца пагроза Украіне, папярэджвае эксперт.

— У геапалітычным сэнсе фактычна будзе "здадзена" Украіна, таму што агрэсія застанецца без наступстваў. Расія таксама выйграе, таму што будзе менш траціць на падтрымку Лукашэнкі і яшчэ раз пераканаецца, што жорсткая пазіцыя і адсутнасць саступак з часам прыводзяць да таго, што Еўрапейскі саюз сам пачынае шукаць кампрамісы.

Людзі павінны разумець: магчымасцяў перазапусціць адносіны з Лукашэнкам такім чынам, каб адбылася ўнутраная лібералізацыя, спыніліся рэпрэсіі і пачаўся хаця б частковы адыход ад Расіі, на сённяшні дзень проста няма, — упэўнены эксперт Фінскага інстытута міжнародных адносін Аркадзь Мошас.