Сляпая дзяўчына атрымлівае ў БДУ другую вышэйшую адукацыю (відэа)

Наталля Кавалевіч, ад нараджэння сляпая дзяўчына, закончыла з адзнакай гістарычны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага універсітэта, прайшла гадавую педагагічную практыку ў нестандартных умовах у дзіцячай бальніцы Брэста. Цяпер Наталля атрымлівае другую вышэйшую адукацыю — ужо 4 гады вучыцца на юрыдычным факультэце БДУ ў Мінску. Яна свабодна валодае камп'ютарам і дзяжурыць па паверсе ў інтэрнаце нароўні з астатнімі студэнтамі, адзначае медыямайстэрня "Эгалітэ".

Але, як аказалася, дзве вышэйшыя адукацыі і вопыт працы выкладчыкам не гарантуюць годнага працаўладкавання для чалавека з інваліднасцю, таму што беларускія працадаўцы пакуль не гатовыя браць на працу такіх грамадзян.

Як вучыцца, жыве і працуе за камп'ютарам дзяўчына, глядзіце ў відэасюжэце.

Па дадзеных службы занятасці Беларусі, на сакавік 2015 ў краіне налічваецца 538 209 інвалідаў. Большая частка з іх — людзі працаздольнага ўзросту, якія могуць і хочуць працаваць.

Паводле даследаванняў цэнтра сістэмных бізнес-тэхналогій "SATIO", 50,7% прадпрыемстваў ні пры якіх умовах не возьмуць на працу асоб з абмежаванымі магчымасцямі. Сярод прычын адмоў — нізкая кваліфікацыя працаўнікоў-інвалідаў, адсутнасць адукацыі і непрыстасаванасць працоўнага месца або меркаваныя выдаткі на яго ўладкаванне.

Для суіскальнікаў з інваліднасцю застаюцца сферы IT-тэхналогій, продажу, піяру, рэкламы і call-цэнтры банкаў, адзначае дырэктар рэсурсу РАБОТА.TUT.BY Святлана Шапорава:

"Колькасць вакансій у кампаніях зніжаецца, працадаўца імкнецца эканоміць, у тым ліку, і за кошт колькасці супрацоўнікаў і зніжэння выдаткаў на абсталяванне працоўных месцаў. Нярэдка адсутнічае неабходная работнікам-інвалідам інфраструктура. Акрамя таго, працадаўца, паглядзеўшы на няўдалы вопыт калег, асцерагаецца, што асабістыя якасці супрацоўніка з інваліднасцю перашкодзяць яму нармальна выконваць свае абавязкі. А паколькі кампаній, якія з падобным найманнем сутыкаліся, не шмат, то і пракансультавацца працадаўца часта не можа. У аддзела кадраў ўзнікае дадатковае пытанне пра заканадаўчую базу і пра тое, як правільна прыняць на працу такога супрацоўніка. Пры гэтым адчуваецца востры недахоп інфармацыі як з боку суіскальніка з інваліднасцю, так і з боку працадаўцы.

Бо ў нас няма адзінай базы дадзеных спецыялістаў з інваліднасцю. Так што, пакуль найбольш даступнымі для суіскальнікаў з інваліднасцю застаюцца сферы IT-тэхналогій, дзе абавязкі можна выконваць дыстанцыйна (праграміст, сістэмны адміністратар, дызайнер). У апошні год з'явіліся вакансіі для студэнтаў, маладых спецыялістаў (продаж, піяр, рэклама), а таксама ў сферы банкаўскіх паслуг, але іх не больш за 12% ад агульнай колькасці вакансій. Рэгіянальныя аддзяленні банкаў ствараюць call-цэнтры, дзе наяўнасць інваліднасці не мае значэння, галоўнае якасць — камунікабельнасць. Аднак гэтая праца — стрэсавая, не ўсе інваліды добра камунікуюць".

Пры колькасці работнікаў-інвалідаў больш за 50% ад агульнай колькасці спецыялістаў, прадпрыемства атрымлівае падатковыя льготы, адзначае каардынатар Офіса па правах людзей з інваліднасцю Сяргей Драздоўскі:

"З 2007 года па заканадаўстве ніякая форма інваліднасці не з'яўляецца прамой забаронай да працы. Аднак працаўладкаванне кожнага чалавека з інваліднасцю на сённяшні дзень — гэта асабістая адказнасць наймальніка. А пра падатковыя льготы ведае далёка не кожны працадаўца. Так, пры колькасці работнікаў-інвалідаў больш 50% ад агульнай колькасці спецыялістаў, прадпрыемства атрымлівае падатковыя льготы, а таксама кампенсацыю выдаткаў на абсталяванне працоўнага месца і тэхнічнае абсталяванне. Але для малых і сярэдніх прадпрыемстваў у Беларусі пераадолець парог у 50% і застацца "на плыву" нерэальна. Таму гэтай прэферэнцыяй карыстаецца толькі 5% вялікіх прадпрыемстваў".

І ў суіскальнікаў і ў наймальнікаў — свае аргументы. З аднаго боку, прычыны непрымання суб'ектыўныя — негатыўны вобраз інваліда ў сучасным грамадстве. А з другога боку — аб'ектыўныя, бо праца на заводзе па 8 гадзін у дзень падыдзе далёка не кожнаму інваліду, а сістэмнымі адміністратарамі могуць і хочуць быць не ўсё. Гэтую праблему павінны вырашаць сумесна са спецыялістамі і заканадаўцамі самі інваліды. А пакуль чалавек з інваліднасцю ў нас у краіне кожны раз асабістым прыкладам даказвае працадаўцу такое неад'емнае і натуральнае для іншых права на працу, адзначаецца ў артыкуле медыямайстэрні "Эгалітэ".